RSI: wykupienie i wyprzedanie bez mitów

Wyobraź sobie, że barista przygotowuje espresso w tempie dziesięciu filiżanek na godzinę, a potem nagle w tempie trzydziestu. Nie powiesz od razu, że kawa jest za droga albo za tania. Powiesz, że tempo jest wyjątkowe. RSI robi dokładnie to dla rynku: mierzy tempo wzrostów i spadków, a nie ich „uczciwość". Ta różnica jest sednem całej lekcji.

Czego się nauczysz

• jak powstaje RSI i co dokładnie mierzy,
• co naprawdę znaczą poziomy 30, 50 i 70,
• jak zachowuje się RSI w trendzie i dlaczego „wykupione" nie jest sygnałem sprzedaży.

Skąd się bierze RSI

Wskaźnik siły względnej (Relative Strength Index) wprowadził w 1978 roku J. Welles Wilder. Pyta o jedno: czy w ostatnich n sesjach większe były wzrosty, czy spadki? Standardowo n = 14.

1. Dla każdej sesji liczysz zmianę zamknięcia względem poprzedniego. Wzrosty to U, spadki (jako wartości dodatnie) to D.
2. Liczysz średnie U i D z 14 sesji, przy czym Wilder używał własnego wygładzania, podobnego do średniej wykładniczej.
3. RS to stosunek średniej wzrostów do średniej spadków.
4. RSI = 100 − 100 / (1 + RS)

Wynik zawsze mieści się między 0 a 100. Gdyby w 14 sesjach rosło wszystko, RSI zbliżyłoby się do 100; gdyby spadało, do 0; gdy wzrosty i spadki się równoważą, krąży wokół 50.

Poziomy 30, 50 i 70

Podręczniki uczą: powyżej 70 rynek jest wykupiony, poniżej 30 wyprzedany. To uproszczenie, które przez dekady wprowadzało w błąd. Poziomy 30 i 70 to konwencja, a nie prawo natury.

• RSI > 70 znaczy tylko tyle, że ostatnie wzrosty były wyraźnie większe niż spadki. To opis siły, a nie przepowiednia odwrócenia.
• RSI < 30 znaczy, że ostatnie spadki wyraźnie dominowały.
• Poziom 50 to granica przewagi: powyżej niej przeważały wzrosty, poniżej spadki.

Znacznie ważniejsze jest zachowanie RSI w czasie. W silnym trendzie wzrostowym RSI zwykle porusza się w paśmie mniej więcej 40–90 i rzadko spada poniżej 40: cofnięcia kończą się właśnie w okolicy 40–50. W silnym trendzie spadkowym pasmo przesuwa się w dół, do mniej więcej 10–60. Jeśli więc w rosnącym trendzie RSI zawraca przy 40, to sygnał, że trend trwa, a nie że się skończył.

Parametr

Długość 14 to tradycja, nie dogmat. Krótsze RSI (np. 7) jest czulsze, częściej wchodzi w skrajne strefy i daje więcej sygnałów, ale też więcej szumu. Dłuższe (np. 21) jest spokojniejsze i rzadziej sięga skrajności. Nie ma „najlepszej" długości: wybierz jedną i używaj konsekwentnie.

Przykład na wykresie: Palantir (PLTR), wykres dzienny

Palantir to spółka, której akcje w ostatnich latach przechodziły gwałtowne fazy wzrostu. W takich fazach RSI potrafi miesiącami tkwić w strefie wykupienia, a przecież cena wciąż rośnie. To idealny wykres, żeby zobaczyć, jak kosztowne bywa mechaniczne „sprzedaj, bo RSI powyżej 70".

Otwórz wykres dzienny PLTR z ostatnich dwóch lat i dodaj RSI(14). Zaznacz wszystkie okresy, w których RSI przekraczało 70, i sprawdź dwie rzeczy: jak długo trwały i co robiła cena w ciągu 10 sesji od pierwszego przekroczenia. Potem zrób to samo dla poziomu 30. Wynik pokaże Ci, że to, co „wykupione", często jest po prostu mocne.

Jak to zawodzi

• Wykupione to nie sprzedaj. W silnych trendach RSI utrzymuje się w strefie ekstremum bardzo długo. Sprzedawanie przy pierwszym przekroczeniu 70 oznacza wyjście z najlepszych ruchów.
• Wyprzedane to nie kupuj. Spadająca spółka może mieć RSI poniżej 30 tygodniami, a jej cena nadal leci w dół.
• Boczny rynek. RSI najlepiej działa w konsolidacji, ale tam też nie jest święte: odbicia od 30 i 70 mają sens głównie wtedy, gdy zbiegają się z poziomem wsparcia lub oporu.
• Nie ma pewności. RSI to funkcja ceny, a nie niezależne źródło informacji. Nie wie niczego, czego nie wie wykres.

Sprawdź się

1. Jak liczy się RSI(14)?
2. W jakim paśmie zwykle porusza się RSI w silnym trendzie wzrostowym?
3. Czy RSI powyżej 70 to sygnał sprzedaży? Dlaczego?
4. Jak zmiana parametru z 14 na 7 wpływa na wskaźnik?

Następna lekcja

Lekcja 10. MACD: średnie w jednym oscylatorze: dwie średnie, jedna linia i histogram, który zwalnia, zanim zrobi to cena. Brzmi jak magia, a to prosta arytmetyka. Pokażę Ci, jak z niej korzystać i w jakim rynku MACD zaczyna kłamać.

Materiał edukacyjny, nie rekomendacja inwestycyjna.